Waterbouwkunde in Nederland: doorpakken nu de dijkversterkingsopgave groeit

De grootste dijkversterkingsoperatie sinds de Deltawerken loopt op volle toeren. Terwijl een eerder hoogwaterbeschermingsprogramma zijn laatste project nadert, zet het lopende Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) een belangrijke stap met een herijking van de aanpak. Voor waterbouwkundigen betekent dat doorbouwen aan waterveiligheid in een vakgebied dat snel verandert.

Resultaat én een groeiende opgave

De 21 waterschappen en het Rijk werken sinds 2014 samen in het HWBP. Het doel is om minimaal 1.400 kilometer dijk en honderden sluizen en gemalen te versterken. De inzet is groot, want zonder goed onderhouden waterkeringen zou een fors deel van Nederland regelmatig onder water staan.

Dat de aanpak resultaat oplevert, laat het voorgaande hoogwaterbeschermingsprogramma zien. Van de tientallen versterkingsprojecten die daarin waren opgenomen, is inmiddels vrijwel alles afgerond en bevinden alleen de Markermeerdijken zich nog in uitvoering. Tegelijk maakt dat zichtbaar hoeveel werk er nog ligt: de echte opgave voor de komende decennia zit in het lopende programma.

De opgave groeit, de aanpak wordt herijkt

De dijkversterkingsopgave groeit sneller dan eerder gedacht, onder meer door extremer weer als gevolg van klimaatverandering. Om die groei het hoofd te bieden, herijken de waterschappen en het Rijk hun werkwijze. Binnen de alliantie zijn bestuurlijke afspraken gemaakt over onder andere risicoverdeling, die nu stap voor stap worden vertaald naar een geactualiseerde manier van werken. Die uitwerking gaat de komende tijd steeds meer bepalen hoe projecten en programma worden ingericht.

Voor professionals in de waterbouw heeft dat directe gevolgen. Ontwerp- en uitvoeringskeuzes verschuiven mee met nieuwe normen, richtlijnen en samenwerkingsafspraken. Wil je hierin voorop blijven lopen, dan is het zaak je kennis op peil te houden.

Samen doorpakken en ruimte maken voor water

Tijdens de jaarlijkse Dijkwerkersdag stond niet voor niets het thema samen doorpakken centraal. Bestuurders en dijkwerkers wisselden er kennis en ervaringen uit, met aandacht voor de vraag hoe de opgave ook op langere termijn behapbaar blijft. Steeds vaker gaat het daarbij niet alleen om een hogere of sterkere dijk, maar om meer ruimte voor water en om oplossingen die de natuur inzetten om problemen op te lossen.

Die opgave vraagt dus om meer dan techniek alleen. “Alleen technische oplossingen of een hogere dijk zijn niet meer voldoende”, aldus Vincent Lokin van de Unie van Waterschappen. Vooruitkijken voorbij 2050, ruimte reserveren voor toekomstige versterkingen en het waterbewustzijn van inwoners vergroten horen daar volgens hem allemaal bij. Bij veel projecten worden bovendien meerdere doelen tegelijk gediend, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid en biodiversiteit.

Breed cursusaanbod in waterbouw bij PAOTM

Een groeiende opgave, een herijkte werkwijze en steeds meer aandacht voor innovatie vragen om brede en actuele kennis. Of je nu werkt aan dijkontwerp en uitvoering, aan geohydrologie en kademuren of aan het beheer van oeverconstructies, de eisen aan vakmanschap nemen toe. Om die kennis en vaardigheden op peil te houden, biedt PAO Techniek en Management een breed aanbod aan cursussen op het gebied van waterbouw. Daarbij werkt PAOTM nauw samen met de technische universiteiten, Deltares, Rijkswaterstaat en toonaangevende ingenieursbureaus. Bekijk hieronder ons cursusaanbod.

Bron: HWBP, Unie van Waterschappen, Infrasite