Funderingen onder druk: waarom vakkennis nu urgenter is dan ooit

Naar schatting 780.000 gebouwen in Nederland lopen risico op funderingsschade richting 2050, een verdubbeling van eerdere schattingen. Droogte, bodemdaling en veranderende grondwaterstanden zetten houten paalfunderingen en ondiepe funderingen steeds harder onder druk. Het kabinet lanceerde in juli 2025 een meerjarenaanpak, maar experts zijn eensgezind: de urgentie is groot en gekwalificeerde professionals die dit vraagstuk integraal kunnen aanpakken, zijn harder nodig dan ooit. De cursus Aanpak funderingsproblematiek biedt de benodigde kennis en vaardigheden om doortastend op te treden.

Van 425.000 naar 780.000: de crisis groeit

De vaak aangehaalde 425.000 woningen uit het Rli-advies “Goed Gefundeerd” (2024) vertegenwoordigen slechts het meest urgente segment. Het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) publiceerde in 2025 zijn ‘Stand van het Land’, gebaseerd op de FunderMaps-database met gegevens van 6,4 miljoen panden. Conclusie: al zonder klimaatverandering lopen tussen de 487.000 en 537.000 panden verhoogd risico op verzakking. Inclusief klimaateffecten loopt dat op tot 687.000 panden, en richting 2050 verwacht het kabinet zelfs 780.000 gevallen. Circa 75.000 panden verkeren in acuut risico. De financiële gevolgen zijn navenant: funderingsherstel kost gemiddeld €50.000 tot €150.000 per woning. Deltares berekende de totale potentiële schade op €54 miljard in het zwaarste klimaatscenario.

Droogte als aanjager

Houten paalfunderingen, aanwezig onder zo’n 370.000 woningen gebouwd vóór 1970, functioneren alleen goed wanneer ze permanent onder de grondwaterspiegel staan. Daalt de grondwaterstand, dan komen paalkoppen in contact met zuurstof en treedt paalrot op. Na tien tot vijftien jaar droogstand verliest een paal zijn draagvermogen. Bij ondiepe funderingen op staal speelt een ander mechanisme: droogte veroorzaakt krimp van kleigronden en oxidatie van veen, wat leidt tot ongelijkmatige verschilzetting en scheurvorming.

De droogtejaren 2018, 2020 en 2022 markeerden een keerpunt: meldingen bij KCAF stegen van één tot drie per week naar vijf tot tien per dag. En 2025 dreigt een nieuw recordjaar te worden. Het KNMI meldde in mei 2025 dat de droogte uitzonderlijk vroeg begon; al vóór mei was het neerslagtekort gelijk aan dat van recordjaar 1976 op hetzelfde moment. De klimaatscenario’s van het KNMI voorspellen in alle vier de scenario’s drogere zomers.

Beleid en financiering: een versnelling met haken en ogen

Na jaren van stilte is funderingsproblematiek snel gestegen op de politieke agenda. In juni 2024 stemde de Tweede Kamer unaniem voor een nationale aanpak. In december 2024 maakte minister Keijzer €56 miljoen vrij voor 2025-2028. Het ABDTOPConsult-rapport ‘De Olifant onder de kamer’ (april 2025) adviseert echter een gemiddelde rijksinvestering van ruim €1 miljard per jaar. Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel (FDF) is per 1 juli 2025 landelijk beschikbaar gesteld, maar het betreft een lening en geen subsidie, wat voor veel eigenaren een drempel blijft. Ondertussen worden jaarlijks slechts circa 900 woningen hersteld, terwijl er tienduizenden per jaar nodig zijn.

Herstel combineren met verduurzaming

Een groeiend aantal gemeenten en corporaties ziet funderingsherstel als kans om tegelijkertijd te verduurzamen. Zaanstad loopt voorop met subsidies voor lage-temperatuurvloerverwarming en isolerend schuimbeton bij herstelprojecten. In een gezamenlijke pilot van Zaanstad, Rabobank en Bouwend Nederland werd een woning met ernstige funderingsschade vervangen door een prefab toekomstbestendige woning: funderingsherstel en verduurzaming in één ingreep. Het kabinet heeft zes koplopergemeenten aangewezen, waaronder Rotterdam, Dordrecht, Emmen en Friesland, voor een gebiedsgerichte leeraanpak waarbij koppeling met de energietransitie nadrukkelijk wordt gestimuleerd.

Van theorie naar praktijk: een brede cursus voor een complex vraagstuk

De cursus Aanpak funderingsproblematiek van PAO Techniek en Management behandelt de problematiek van houten paalfunderingen en funderingen op staal van begin tot eind: van het herkennen van oorzaken en risico’s tot funderingsonderzoek, monitoringsmethoden en hersteloplossingen. De cursus telt 6 dagen en vindt elke cursusdag op een andere locatie in Nederland plaats, zodat de praktijk letterlijk wordt opgezocht. Deelnemers leren welke klimaatrisico’s relevant zijn, hoe schade te beperken valt door preventie, en hoe de gecombineerde aanpak van funderingsherstel en verduurzaming in de praktijk werkt. De cursus is ontwikkeld in samenwerking met KCAF.

Eerdere deelnemers waarderen de breedte van de aanpak:

Zeer breed opgezet: alle aspecten van onderzoek en herstel, met alle problemen en uitdagingen die hierbij komen kijken, komen aan bod.

De goede balans tussen theorie en praktijk” waardoor kennis direct toepasbaar is.

Ben jij als professional betrokken bij het onderzoeken, begeleiden of oplossen van funderingsproblemen? Klik hieronder op de cursus voor meer informatie en inschrijven.