“De belletjes moeten gaan rinkelen”

Maarten Gies over twintig jaar lesgeven bij de opleiding Bouwfysica

Wie in de bouw werkt, krijgt te maken met vraagstukken die zelden binnen één vakgebied blijven. Juist daarom is een brede bouwfysische basis waardevol, stelt Maarten Gies, senior adviseur Integrale projecten bij DGMR en al bijna twintig jaar docent bij de opleiding Bouwfysica van PAOTM. Binnen de opleiding verzorgt hij Brand 1 en is hij betrokken bij het slotexamen. Zijn belangrijkste les aan cursisten? Niet alle regels uit hun hoofd kennen, maar leren wanneer “de belletjes moeten gaan rinkelen”, het signaleren van risico’s voordat ze een probleem worden.

Van bouwfysicus tot integraal adviseur

Maarten begon zijn loopbaan als bouwfysicus bij DGMR en specialiseerde zich later in brandveiligheid. Als projectleider en adviseur kreeg hij vervolgens opnieuw te maken met disciplines als akoestiek, installatietechniek en beveiliging, vandaar dat hij zichzelf inmiddels ‘integraal adviseur’ en generalist noemt. Diezelfde brede blik bracht hem in 2007 ook bij de opleiding. Nadat de toenmalige docent brandveiligheid met pensioen ging, kwam de vraag via Stichting Kennis Overdracht Bouwfysica (SKB) bij DGMR terecht. “Toen was het van, Maarten is dat niks voor jou. Dus zo ben ik erin ingerold.” Bijna twintig jaar later is dat uitgegroeid tot een vaste rol.

Bewustwording in plaats van uit het hoofd leren

In zijn lessen wil Maarten deelnemers vooral laten begrijpen waarom regels bestaan en welke risico’s daarachter schuilgaan. Het niveau van deelnemers verschilt sterk: sommigen werken dagelijks met brandveiligheid, anderen nauwelijks. Toch probeert hij iedereen een nieuw perspectief mee te geven. “Als je aan het einde van de opleiding aan deelnemers zou vragen wat heb je geleerd? Dan denk ik dat ze zeggen, het is veel meer dan alleen regels.”

Bouwen in hout als grootste ontwikkeling

Een ontwikkeling die volgens Maarten veel invloed heeft op het vakgebied is bouwen in hout. Bij biobased en houten gebouwen spelen andere risico’s dan bij traditionele gebouwen van staal en beton: het gebouw zelf kan bij brand actief onderdeel worden van de brand. Hoewel dit nog niet volledig in de regelgeving is verwerkt, krijgt het wel een plek in zijn lessen en tentamens, naast de basis, het Besluit bouwwerken leefomgeving.

Signaleren in plaats van stampen

Om de regelgeving levendig te houden, laat Maarten cursisten in kleine groepjes het brandveiligheidsconcept van een concreet gebouw analyseren. “Aan de hand van dat soort praktische voorbeelden wordt de theorie wat behapbaarder.” Diezelfde gedachte keert terug bij het slotexamen: het gaat niet om het reproduceren van details, maar om het signaleren van wat relevant is. Bij een theater moeten deelnemers bijvoorbeeld denken aan veilig vluchten en rookontwikkeling; bij een houten zorggebouw spelen materiaalgedrag en beperkte zelfredzaamheid een rol. “Het gaat om de belletjes die moeten gaan rinkelen en dingen aan elkaar knopen.”

Binnen 30 seconden in de fik

Hoe serieus het onderwerp ook is, Maarten houdt van een luchtige noot. Bij de diploma-uitreiking stelde hij de aanwezigen een quizvraag: hoe snel staat een woonkamer in brand bij een kerstboom die begin januari nog binnen staat? Een filmpje geeft het antwoord: binnen 30 seconden staat de woonkamer volledig in lichterlaaie. Een anekdote die blijft hangen.

Enthousiasme voeden

Wat Maarten na twintig jaar nog steeds het meeste plezier geeft, is het enthousiasmeren van jonge professionals en hen aanzetten tot kritisch denken. “Ik vind het leukste om gewoon het stukje enthousiasme van de jonge mensen een beetje te voeden. Mensen toch enthousiasmeren om verder te zoeken, verder te kijken, anders te kijken.” Hij raadt de opleiding vooral aan professionals aan die in de bouwketen een adviserende of sturende rol hebben en met veel verschillende aspecten te maken krijgen.

Wil jij die verdieping en nieuwe inzichten ook opdoen? Schrijf je in voor de opleiding Bouwfysica.